Phân biệt các loại tàu qua kích thước của chúng

Tác giả: Huỳnh Thanh Sang

Tàu biển sẽ được phân loại thông qua các thông số như: mớn nước, chiều rộng, chiều dài toàn bộ thân tàu, trọng tải tàu…Các thông số này sẽ được cân nhắc kĩ để đưa vào trong các bảng thiết kế với các kết cấu phù hợp cho từng loại tàu cụ thể.

Dựa vào kích thước của tàu ta có thể xác định được vùng biển mà tàu có khả năng hoạt động.
Ví dụ: Một tàu muốn đi qua được kênh đào Suez, thì nó phải có các kích thước phù hợp để có thể qua được nơi hẹp nhất và cạn nhất của kênh khi tàu đầy tải hay không đầy tải.

Kích thước tàu khác nhau tức là lượng hàng mà tàu có thể chở sẽ khác nhau. Sự khác biệt về kích thước này cũng dẫn tới sự khác biệt về cấu trúc bến cảng, cầu cảng để phù hợp cho từng loại tàu cụ thể. Sau đây ta sẽ tìm hiểu về một số loại tàu có kích thước đặc trưng.

Tàu theo tiêu chuẩn Panamax và New Panamax

Đây là những tàu được thiết kế để có thể đi qua kênh đào Panama. Yêu cầu những tàu này phải có kích thước sao cho có thể đi qua kênh một cách dễ dàng. Kích thước của tàu tiêu chuẩn Panamax này còn phụ thuộc vào khoang nhỏ nhất của kênh (smallest lock). Do đó, các tàu phải có kích thước theo tiêu chuẩn Panamax thì mới có thể qua kênh này.’

Hình 1: Tàu đang qua kênh đào Panama

Khi kênh đào Panama được mở rộng thì các khoang của kênh cũng được mở rộng theo, từ đó đưa ra cách phân loại mới cho tàu khi đi qua kênh này, gọi là tàu tiêu chuẩn New Panamax. Sự ra đời của kênh đào New Panamax sẽ đòi hỏi phải có một loại tàu với kích thước phù hợp hơn với khoang mới của kênh. Kênh này có thể cho những tàu có trọng tải 12000 TEUs (TEUs: Twenty-foot Equivalent Units) và có chiều dài lên tới 427 mét đi qua kênh.

Bảng so sánh kích thước khoang của kênh Panamax và New Panamax

Hình 2: các khoang của kênh Panama
Video minh họa tàu đi qua kênh Panama:
  • https://www.youtube.com/watch?v=Kwx7UrdiBqU
  • https://www.youtube.com/watch?NR=1&feature=endscreen&v=AbYXUpujF5

    Tàu theo tiêu chuẩn Seawaymax

    The Saint Lawrence Seaway là tên gọi của một tuyến đường biển quan trọng, là cầu nối của hai quốc gia Hoa Kì và Canada. Các tàu theo tiêu chuẩn này sẽ đi qua vùng này dể dàng. Đây là loại tàu có kích thước chiều dài khoảng 226 mét, chiều rộng khoảng 24 mét và mớn nước của chúng khoảng 8 mét.

    Hình 3: tàu theo tiêu chuẩn Seawaymax

    Tàu theo tiêu chuẩn Chinamax

    Những tàu theo tiêu chuẩn Chinamax này là một trong những tàu vận chuyển hàng rời lớn nhất thế giới và nó được gọi là VLOC (VLOC: Very Large Ore Carriers). Những tàu theo tiêu chuẩn Chinamax chỉ quan tâm tới chiều dài của chúng.
    Những loại tàu theo tiêu chuẩn này được đóng để phục vụ các tuyến từ cảng Trung Quốc tới Brazil (Nam Mỹ). Hiện tại các cầu cảng của cả hai vùng này đã được phát triển về cơ sở vật chất để phục vụ cho các hoạt động của các tàu theo tiêu chuẩn này. Ngoài ra, Chinamax cũng có thể áp dụng cho các tàu theo tiêu chuẩn Valemax, tàu theo tiêu chuẩn Chinamax có trọng tải lên đến 400,000 tấn và chiều dài tính toán lên tới 360 mét, chiều rộng khoảng 65 mét, mớn nước khoảng 25 mét.

    Hình 4: Tàu theo tiêu chuẩn Chinamax

    Hình 5: So sánh kích cở tàu theo tiêu chuẩn Chinamax và Panamax

    Tàu tiêu chuẩn Aframax

    Tiêu chuẩn Aframax này thường áp dụng cho các tàu dầu có kích cỡ trung bình khoảng 120,000 DWT. Phần lớn các tàu chở dầu theo tiêu chuẩn này có thể chở được trên 70,000 thùng dầu thô. Những tàu theo tiêu chuẩn Aframax này sẽ hoạt động trong những vùng cảng có sự giới hạn về cơ sở vật chất và những cảng không đủ lớn để phục vụ cho các tàu chở dầu khổng lồ. Chiều rộng tàu lớn nhất là 32.3 mét (hay 106 feet).

    Hình 6: tàu theo tiêu chuẩn Afrimax

    Tàu theo tiêu chuẩn Handymax

    Tàu theo tiêu chuẩn Handymax là những tàu chở hàng rời có kích cở nhỏ với trọng tải lên đến 60,000 tấn. Đây là loại hình thông dụng nhất áp dụng cho các đội tàu hoạt động trên toàn cầu. Những tàu theo tiêu chuẩn này có chều dài điển hình từ 150-200 mét.

    Hình 7: tàu theo tiêu chuẩn Handymax

    Tàu theo tiêu chuẩn Capesize

    Thuật ngữ Capesize dùng để nói về những tàu không thể đi qua các kênh Panama, Suez. Chúng chỉ hoạt động trong các vùng như Mũi Hảo Vọng ( Capes of Good Hope), Cape Horn. Tên của nó được bắt nguồn từ hành trình đầu tiên của tàu băng qua các mũi này (Capes of Good Hope, Cape Horn) để hoàn thành chuyến đi theo lộ trình. Các tàu tiêu chuẩn Capesize này có trọng tải 150,000 DWT và phần lớn các tàu chở hàng rời. Tàu theo tiêu chuẩn này thường là các tàu có kích thước từ trung bình đến các tàu có kích thước lớn, bao gồm các tàu VLBC (Very Large Bulk Carriers), VLOC (Very Large Ore Carriers) với trọng tải lớn hơn 200,000 DWT. Hiện nay, các tàu có kích cở khác nhau nhưng có trọng tải tối đa là 400,000 tấn thì sẽ được phân loại vào nhóm các tàu theo tiêu chuẩn Capesize này.

    Hình 8: tàu theo tiêu chuẩn Capesize

    Hình 9: Mũi Hảo Vọng trên bản đồ

    Hình 10 : Mũi Horn trên bản đồ

    Tàu theo tiêu chuẩn Suezmax

    Thuật ngữ Suezmax được sử dụng để miêu tả các tàu có kích cở lớn nhất đi qua kênh đào Suez. Những tàu theo tiêu chuẩn này sẽ có trọng tải từ 120,000 – 200,000 DWT, mớn nước lớn nhất là 20.1 mét với chiều rộng tàu lớn hơn 50.0 mét (164.0 ft) hoặc với mớn 12.2 mét với chiều rộng lớn nhất dự kiến là 77.5 mét. Tàu theo tiêu chuẩn Suezmax có chiều dài quy định khoảng 275 mét đi qua kênh đào Suez.

    Hình 11: tàu theo tiêu chuẩn Suezmax

    Video nói về kênh đào Suez: http://vimeo.com/22871076

    Tàu theo tiêu chuẩn Q-Max

    Các tàu theo tiêu chuẩn Quatar Max hoặc Q-Max thường là các tàu LNG(Liquefied Natural Gas) có kích cở lớn. Các tàu theo tiêu chuẩn Q-Max này được đóng với kích cỡ đặc biệt để có thể phù hợp với vùng nước vào các kho chứa khí hóa lỏng ở Ras Laffhan thuộc các quốc gia Trung Đông. Dung tích của các tàu theo tiêu chuẩn này lên đến 266.000 m3.

    Hình 12: Tàu theo tiêu chuẩn Q-max

    Hinh 13: Cầu cảng nhân nhiên liệu Ras Laffan

    Các tàu theo tiêu chuẩn Malaccamax

    Các tàu theo tiêu chuẩn Malaccamax thường là các tàu có kích thước lớn mà có thể đi qua eo biển Malacca. Các tàu này thường là VLCCs (Very Large Crude Carriers). Các tàu theo phân loại này có chiều dài tính toán khoảng 400 mét với DWT lên đến 165,000 DWT, dùng để chở hàng rời hay chở dầu. Tiêu chuẩn Malaccamax còn áp dụng cho loại tàu mới là Maersk’s Triple E Class Container vessels.

    Hình 15: Tàu container theo tiêu chuẩn Malaccamax

    Tàu theo tiêu chuẩn VLCCs (Very Large Crude Carriers)

    Các tàu chở dầu lớn nhất với tải trọng 320,000 tấn sẽ được phân vào loại VLCCs. Khu vực hoạt động chính là vùng Địa Trung Hải, vùng biển phía tây Châu Phi (Tây Phi) và vùng biển Bắc Đại Tây dương.

    Hình 16: Tàu theo tiêu chuẩn VLCCs

    Tàu theo tiêu chuẩn ULCCs (Ultra Large Crude Carriers)

    Các tàu chở dầu với trọng tải từ 320,000 – 550,000 tấn sẽ được phân vào loại các tàu tiêu chuẩn ULCCs. Đây là các tàu chở dầu lớn nhất với vùng hoạt động mở rộng tới Châu Âu, Bắc Mỹ và một số bến cảng, cầu cảng ở các quốc gia Châu Á.

    Hình 17: ULCCs – LACONIA (KATE MAERSK)

    Hình 18: So sánh với các loại tàu khác để các bạn tiện hình dung.

    Hình 19: So sánh các kích thước tàu thông qua các tiêu chuẩn

    Tham khảo:
  • Hãy chia sẽ thông tin này đến với bạn của mình!

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *